Prof Dr Metin Ozata
GUATR TIROID ENDOKRIN DIYABET ZAYIFLAMA DIYET
Ana Sayfa      GUATR      HAMILELIKTE GUATR

HAMILELIKTE GUATR

PROF DR METİN ÖZATA

GEBELİK VE EMZİRME DÖNEMİNDE  TİROİD

A. Gebelikte Tiroid hastalığı Gelişme Riski  Hangi Kadınlarda Fazladır?
  Ailesinde  tiroid hastalığı, şeker hastalığı ve guatr olan  gebe kadınlarda tiroid hastalığı riski daha fazladır. Gebelik öncesi tip 1 şeker hastalığı olan veya kanında anti-TPO antikoru yüksek olan veya daha önce tiroid hastalığı geçiren kadınlarda da bu risk çok yüksektir. Önceden düşük yapan kadınlarda da  tiroid hormon tetkikleri gebelik süresince iyi takip edilmelidir.
B-Gebelikte Tiroid Bezinin fazla Çalışması (hipertiroidi):
Gebelikte Graves hastalığı (tiroid bezinin fazla çalışma hastalığı)  her 100 gebeden birisinde ortaya çıkar, yani nadir  görülür. Gebe kalmadan önce Graves hastalığı olan kadınlarda veya gebelikte ortaya çıkan Graves  hastalığında gebeliğin 10-12 nci haftalarında mutlaka TSH–Reseptör antikor ölçümü yaptırılmalıdır. Bu antikor yüksek olursa anne karnındaki bebekte tiroid bezi fazla çalışabilir ve ayrıca bebek doğduktan sonra da aynı şekilde bebeğin tiroid bezinin fazla çalışma olasılığı vardır.
Gebelikte oluşan Graves hastalığı  tedavi edilmezse erken doğuma veya bebeğin büyümesinde gecikmeye de neden olabilir.    
TSH-R antikorları gebeliğin  4 ve 6nci ayları arasında anne kanında  çok yükselirse bebekte hastalık olup olmadığı ultrason ile  değerlendirilir. Bu sayede bebek kalp atım hızının artıp artmadığı, guatr gelişip gelişmediği veya  büyümesinin normal olup olmadığı anlaşılır.
Graves hastalığı olan  gebelere Propiltiourasil (Propiltiourasil) ilacı  minimal dozda (50-100 mg/gün) verilerek tedavi yapılır.  Bu ilaca karşı  yan etki olursa gebeliğin 4-6ncı ayları arasında cerrahi (ameliyat) tedavisi uygulanabilir.
Doğum sonrası  Graves devam ederse veya yeniden ortaya çıkarsa emziren kadınlara en fazla  150 mg/gün kadar dozda Propiltiourasil tablet  veya 15-20 mg/gün Metimazol tablet verilebilir. Bu dozlarda emzirmeyi kesmeye gerek yoktur. Eğer daha yüksek dozlar kullanmak gerekirse o zaman bebeğin tiroid hormonlarını takip etmek gerekir; çünkü, bu ilaçlar süt ile çocuğa geçerek onun tiroid bezinin çalışmasını azaltabilir.
Bu kadınlarda tiroid bezi iltihabı (tiroidit) sık görüldüğünden TSH hormon ölçümleri  doğumdan  sonra belirli aralıklarla yapılmalıdır.   Tiroid bezi iltihabı doğumdan sonraki 9 ay içinde bu  hastalarda sık görülür.

C- Gebelikte Aşırı Kusan Kadınlarda Görülen Tiroid Hormon Değişikliği:


Aşırı kusan ve bulantısı olan gebe kadınlarda bazen serbest T4 hormonunda artma TSH hormonunda  düşme olabilir. Bu durum için ilaç kullanılmaz. Kendiliğinden düzelir.

D- Gebelikte tiroid hormonları normal olduğu halde  sadece anti-TPO antikor yüksekliği olması da risklidir

    Anti-TPO antikoru yüksek olan kadınlarda erken doğum,  düşük riski ve doğum sonrası depresyon ve tiroid yetmezliği riski artmıştır. Bu nedenle  sık aralarla TSH hormon ölçümü yapılmalı ve bu kontrollerin doğum sonrası da devam etmesi gerekir.
E-Gebelikte Tiroid hormon yetmezliği (Hipotirodi):
    Tiroid yetmezliği   bebekte zeka geriliği yaptığından hamile kaldığını öğrenir öğrenmez kadınlar hemen TSH hormonu ölçümü yaptırmalıdır. Tiroid yetmezliği varsa Levotiroksin ilacı kullanılır ve doğumdan sonra da emzirme döneminde bu ilaca  devam edilir. Bu ilacın  emzirme döneminde bebeğe zararı olmaz.  
    
F. Emzirme Döneminde Sigara İçmeyiniz:

Sigara için annelerin sütlerinde iyot azalır ve çocukta tiroid yetmezliği gelişebilir. Bu nedenle emziren kadınlar sigara içmemelidir.

G. Gebelikte Guatr Sıklığı Artar:

    Gebelik döneminde guatr oluşum sıklığı arttığı gibi gebe kalmadan önce guatrı olan kadınlarda guatrın büyüdüğü gözlenir. İyot eksikliği olan kadınlarda bu durum daha sık oluşur. İyot kaybının gebelikte artması ve bebeğin iyot kullanması nedeniyle iyot ihtiyacı artar. Bu nedenle gebelik döneminde iyot alımı artırılmalı ve guatr varsa  Levotiroksin  ilacıyla tedavi yapılmalıdır.
 
HAMİLELİKTE TSH YÜKSEKLİĞİ
hamile kalan bayanların gebeliğin ilk ayı içinde TSH serbest T3 ve serbest T4 hormonu ölçtürmeleri gerekir. Eger TSH yüksek ise tiroid yetmezliği vardır. Tiroid yetmezliği ise düşük, bebekte IQ de düşüklük nedeni olabilir.
TSH ölçümü yüksek olan gebelerin bir Endokrin Uzmanına başvurmaları ve on göre ilaç tedavisi almaları gerekir.
Bu hastaların hamilelik süresince her ay TSH ölçtürmeleri gerekir.
TSH değeri 3'ün altında olacak şekilde ilaç tedavisi yapılır.
TSH değeri yüksek olan kadınların çoğunda Hashimoto hastalığı olabilir. Bu amaçla anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikorlarını da ölçmek ve tiroid ultrasonu yapmak da gerekir.
Önceden tiroid yetmezliği yani Hipotiroidisi olan kadınların hamile kalmadan önce TSH düzeyi normal sınırlarda olacak şekilde yani TSH 1-2 arası olacak şekilde ilaç ayarlanması gerekir. Bu kadınlar hamile kalınca her ay tiroid hormon ölçümü yapılmalıdır.
Hamile bayanların tiroid hastalığı olsun veya olmasın İYOTLU TUZ yemesi gerekir. Bebeğin iyot ihtiyacı olduğu için iyotlu tuz yenmesi gerekir.