Prof Dr Metin Ozata
GUATR TIROID ENDOKRIN DIYABET ZAYIFLAMA DIYET
Ana Sayfa      NODUL      TIROID SINTIGRAFISI
 TİROİD SİNTİGRAFİSİ

 TİROİD SİNTİGRAFİSİ

PROF DR METİN ÖZATA

Tiroid ultrasonu boynumuzda bulunan tiroid bezindeki yapısal durumu, anormallikleri, guatr veya nodulu saptamak için kullanılan en faydalı bir tetkiktir.
Tiroid ultrasonu, ultrason aletinin prob denen ufak bir parçasını boynunuza koyarak ses dalgası gönderilmesi ve bu ses dalgalarının görüntüsünün bilgisayar ekranında görülmesi ile yapılan bir tetkiktir. Ses dalgası olduğundan gebelerde de güvenle yapılabilir.

Tiroid ultrasonu tiroid bezinde bulunan nodülün kanser veya iyi huylu olup olmadığını kesin olarak ayırt edemez. Ultrason ancak bir nodülün kistik olup olmadığını veya sert olup olmadığını anlamaya yarar. Ultrason ile ele gelmeyen küçük nodülleri saptama imkanı da vardır.
Bir nodülde tiroid ultrasonunda kanser şüphesi uyandıracak özellikler şunlardır:
1.Nodül kenarının düzensiz olması
2.Doppler ultrason ile nodülde kan akımının fazla olması
3.Nodülde küçük kalsiyum çöküntülerinin olması

İlk 3 özelliğin kanser için çok önemli olduğu yapılan çalışmalarda ispatlanmıştır.
Tiroid ultrasonu için belirtilecek diğer bir nokta ultrason yapan hekimin nodülü tanımadaki tecrübesidir. Tiroid ultrasonunu bu konuda deneyimli hekimler yapmalıdır. Günlük pratikte bazen karşımıza ilginç ultrason raporları gelebilmektedir. Ultrasondaki nodül ile alâkası olmayan ufak değişikliklerin nodül olarak rapor edilmesi hem hastayı hem Endokrinoloji uzmanını sıkıntıya sokabilmekte ve başka bir laboratuvarda tekrar ultrason yapılabilmektedir. Bu nedenle tiroid ultrasonu yaptıracağınız laboratuvar hakkında doktorunuzun görüşünü almanızda fayda vardır.

TİROİD ULTASONU

Tiroid ultrasonu tiroid bezinin büyüklüğünü, bezin şeklini ve nodül varsa onun büyüklüğünü anlamamıza yarar. Ultrason ile nodül içinde sıvı olup olmadığı, yani nodülün kistik bir yapısının olup olmadığı anlaşılır. Ayrıca ilaç tedavisiyle bezin veya nodülün ne kadar küçüldüğünü veya küçülmediğini daha iyi anlamamızda bize yol gösterir. Nodül kan akımının Doppler ultrason ile incelenmesi nodüllerin iyi huylu veya kötü huylu olup olmadığı konusunda ek bilgi verir. Ameliyat sonrası, tiroid kanserleri takibinde, nodul takibinde belirli aralıklarla ultrason yapılmalıdır.

Tiroid sintigrafisi :

Damardan teknesyum denilen radyoaktif bir madde verilerek tiroid bezinin filminin çekilmesidir. Damardan teknesyum ilacı verildikten sonra kamera altına yatarsınız ve bu kamera teknesyum maddesinin tiroid bezi tarafından ne kadar tutulduğunu saptayarak tiroid bezinin filmi ortaya çıkar. Radyoaktif madde verildiğinden sintigrafi gebelerde yapılmaz. Sintigrafi ile nodülün sıcak mı, soğuk mu olduğu anlaşılır. Bu tetkik ile alınan radyasyon sadece birkaç röntgen filmi çektirmekle aynı ayarda olup endişeye gerek yoktur.


Tiroid hastalığınız varsa öncelikle Endokrinoloji uzmanına başvurmanız gerekir.
Endokrinoloji uzmanlarını Tıp Fakültesi hastanelerinde ve bazı büyük ihtisas hastanelerinde bulabilirsiniz. Bulunduğunuz şehirde endokrinoloji uzmanı yoksa öncelikle dahiliye uzmanına başvurmanız gerekir. Dahiliye uzmanı sizin tedavinizi düzenler ve gerek görürse endokrinoloji uzmanına sizi sevk eder.
Endokrinoloji uzmanları sizi muayene ettikten sonra tetkiklerinizi ister ve her türlü tedavinizi düzenler. Tiroid sintigrafisi ve bazı vücut taramaları nükleer tıp uzmanları tarafından yapılır. Radyoaktif iyot tedavisi yapılacağı zaman Endokrinoloji uzmanı, nükleer tıp uzmanı ile temas ederek veya bir konseyde bir araya gelerek tedavi planı yapılır ve radyoaktif iyot tedavisi Nükleer Tıp Merkezinde verilir. Radyoaktif iyot tedavisinden sonra kontrol ve tedavinizi yine endokrinoloji uzmanı ayarlar. Eğer ameliyat gerekiyorsa endokrinoloji uzmanı sizi cerrahi uzmanına gönderir. Ameliyat olduktan sonra da takiplerinizin endokrinoloji uzmanı tarafından yapılması gerekir.
Tiroid kanserli bir hastanın tedavi ve takibi ise endokrinoloji, nükleer tıp, genel cerrahi, radyoloji ve patoloji uzmanlarından oluşan bir ekip tarafından yapılmaktadır.
Tiroid hastalığınızın daha iyi tedavi olmasını istiyorsanız doktorunuz kadar sizin de bazı sorumluluklarınız vardır. Bu konuda dikkat etmeniz gereken hususlar şunlardır:
1.Tiroid tetkiklerinizin bir kopyasını kendinizde bulundurun. Doktorunuz tetkikleri almak istiyorsa bir fotokopisini mutlaka çektirip dosyanıza koyunuz.
2.Mümkün olduğu kadar aynı laboratuvarda tiroid tetkiklerinizi yaptırmaya çalışın. Seçtiğiniz laboratuvarın hormon ölçümlerinin güvenilir olmasına dikkat ediniz.
3.Tiroid hormonlarının serbest olanlarını yani serbest T3, serbest T4 ölçülmesi daha iyidir. Total T3 ve Total T4 ölçümlerini özellikle doktorunuz önermedikçe yaptırmayınız
4.Bir dosya hazırlayarak tetkiklerinizi bu dosyaya tarih sırasına göre koyunuz ve her muayeneye gidişinizde bu dosyayı yanınızda bulundurunuz.
5.Tiroid ilacı kullanıyorsanız ve almayı unutmuşsanız ve bu durum sık oluyorsa doktorunuza söyleyiniz.
6.Doktorunuz tiroid iğne biyopsisi istediği zaman yaptırmaktan korkup doktora gitmemezlik yapmayınız. Bazen biyopsi istediğimiz hastalarımızı bir daha göremiyoruz. Aslında bu kişiler kendi sağlıklarını tehlikeye attıklarının farkında değillerdir.
7.Tiroid dışında başka bir hastalık için ameliyat olacaksanız mutlaka bu durumu doktorunuza, ameliyat edecek doktora ve anestezi uzmanı doktora belirtiniz. Ameliyat öncesi tiroid hormonlarının yapılarak kontrol edilmesi gerekir.
8.Tiroid ameliyatı olmuşsanız mutlaka belirli aralıklarla kontrole gidiniz. Ameliyat olup daha sonra hiç kontrole gitmeyen hastalar vardır. Ameliyat olan kişilerde bazen kan kalsiyumunda düşme, hormonlarda azalma veya artma veya tekrar nodül gelişebilir.
9.Tiroid kanseriniz varsa ömür boyu düzenli kontrollere gidiniz. Taramalarınızı, hormon ölçümlerini, tiroglobulin ve anti-tiroglobulin antikor ölçümlerini unutmayınız.
10.Tiroid hastalıklarının çoğu ailesel olduğundan çocuklarınızı ve akrabalarınızı ve ailenizi bilgilendirin ve onların da tiroid tetkikleri yaptırmaları gerektiğini belirtiniz.
11.Gebe kalmayı planlayan tiroid hastası kadınların bu durumu doktoruna bildirmesi gerekir. Gebe kalınca tiroid hormonlarının daha sık kontrol edileceğini unutmayınız.
12.İçinde levotiroksin bulunan ilacı kullanan kadınların özellikle menopoz döneminde TSH düzeyinin iyi takibi gerekir. İlaç fazla gelir ve TSH çok düşerse kemik erimesi gelişebilir. Bu nedenle kemik taramalarınızı doktorunuzun önerdiği sürelerde yaptırınız ve kalsiyum alınız.
13. Tiroid beziniz fazla çalışıyor ve bu nedenle Propiltiourasl veya Metimazol ilaçlarından birisini alıyorsanız doktorunuzun haberi olmadan ilacınızı kesmeyiniz.
14.Başka ilaçlar kullanıyorsanız veya başlayacaksanız doktorunuza bu ilaçlarla aldığınız tiroid ilaçlarının etkileşip etkileşmeyeceğini sormadan başlamayınız.
15.Doktora gittiğinizde şikayetlerin nasıl ve ne zaman başladığını, nasıl seyrettiğini, önceden yapılmış olan tedavileri ve kullandığınız ilaçları ayrıntılı olarak not ediniz ve anlatınız. Ailenizde başka tiroid hastası olup olmadığını da doktorunuza belirtiniz.
16.Muayeneye boynunuzu örtmeyen bir giysi ile gidiniz. Boynunuzu örten balıkçı kazak gibi giysiler giymeyiniz.